Water, sanitatie en hygiëne

vrijdag 6 maart 2026

Etienne Verhasselt

Water is de oorsprong van al het leven. Tijdens de maand maart stelt Rotary International het thema ‘Water, sanitatie en hygiëne’ centraal, waarmee we raken aan de essentie van het leven zelf. Water is niet zomaar een hulpbron; het is de levensader waarvan wij deel uitmaken. Waar water zuiver is, kan leven ontstaan, groeien en zich vernieuwen. Waar water wordt aangetast, verzwakt het hele web van relaties dat ecosystemen draagt, en uiteindelijk ook onszelf.

Toegang tot veilig water, goede sanitaire voorzieningen en hygiëne is van cruciaal belang voor gezondheid, veiligheid en waardig leven. Rotary speelt hierin een bijzondere rol: leden wereldwijd zetten zich actief in om water toegankelijk te maken, sanitaire voorzieningen te verbeteren en hygiëne te bevorderen. Dit vraagt leiderschap dat verder reikt dan het directe resultaat, met het besef van onze verantwoordelijkheid tegenover toekomstige generaties.

Misschien ligt de ware betekenis van ons engagement precies hierin: het besef dat wij, net als alle andere levende wezens, deel uitmaken van een groter geheel. Dat zorg voor water uiteindelijk zorg voor het leven zelf is. En dat elke actie die wij vandaag met wijsheid en toewijding ondernemen, bijdraagt aan een toekomst waarin mens en natuur kunnen floreren.

Laat dit besef ons inspireren, niet alleen als Rotariërs, maar ook als mensen. In elke druppel water ligt een belofte besloten: de belofte van leven, van verbondenheid en van toekomst.

Laten we nu concreet aan de slag gaan! Ik deel graag een paar praktische ideeën voor activiteiten die jouw Rotaryclub lokaal kan organiseren, en vanzelfsprekend kunnen jullie hier zelf ook volop andere creatieve mogelijkheden bij bedenken.

In samenwerking met lagere scholen kun je projecten opzetten die eenvoudig te realiseren zijn en een blijvende impact hebben op zowel de leerlingen als hun directe omgeving.

1. Schoolproject ‘Rimpels in het water’

Geef leerlingen op een interactieve manier les over watergebruik, handhygiëne en water besparen, bijvoorbeeld met experimenten of spelletjes.

Een voorbeeld: Stel je voor dat elke actie die je doet een steen is die je in water gooit. De rimpels die ontstaan, verspreiden zich steeds verder. Als we samen leren over schoon water en handen wassen, of een klein project rond hygiëne doen op school, sturen we niet alleen informatie, maar ook onze manier van samenwerken en zorgen voor elkaar. Die kleine rimpels kunnen groot worden! Eén kind dat goed zijn handen wast, vertelt het aan een vriend, die het weer deelt met anderen. Zo groeit een hele school vol gezonde gewoonten en zorg voor water en hygiëne. Door bewust goed voorbeeld te geven, maken leerkrachten en kinderen, van elk klein moment een kans om een positieve verandering te laten verspreiden. Net zoals rimpels die steeds wijder in het water gaan.

2.  Schoolproject ‘Adopteer een lokale waterbron’

Kies samen met een school een beek, sloot of vijver in de buurt en organiseer ieder schooljaar een schoonmaakactie. Wijs een verantwoordelijke klas aan die leiderschapsvaardigheden oefent en elkaar motiveert, met ondersteuning van Rotary-leden.

Vijf leiderschapsvaardigheden

  • Duidelijkheid scheppen over gezamenlijke verwachtingen: kies een lokale waterbron met als doel het zwerfvuil op te ruimen.
  • Middelen en inzichten aanreiken: vraag bij het gemeentebestuur materialen aan, zoals zakken, handschoenen en grijpers, en geef uitleg over de aanpak van het project.
  • Ontdekken wanneer leerlingen op hun best zijn: sommige leerlingen vinden het leuk om zwerfvuil met de grijper te verzamelen en in zakken te deponeren, terwijl anderen liever een verslag maken van de opruimactie en hiervan een spreekbeurt verzorgen voor schooldirectie, ouders of het gemeentebestuur.
  • Werken binnen een veilig kader: Rotary-leden kunnen de kinderen de vier vragen uitleggen, zodat zij deze later ook in andere contexten kunnen toepassen.
  • Onderzoeken wat maakt dat bepaalde leerlingen minder betrokken zijn: ontdek welke factoren hun motivatie beïnvloeden en hoe je hen beter kunt betrekken.

3.     Schoolproject ‘Waterdetectives’

Laat leerlingen in groepjes ontdekken hoe water thuis, op school of in hun buurt wordt gebruikt. Ze kunnen creatieve ideeën bedenken om water te besparen, deze uitwerken en met elkaar bespreken in de klas. Vervolgens kunnen ze hun plannen in de praktijk brengen en hun ervaringen delen, zodat leren en handelen hand in hand gaan.


Laten we het thema ‘Water, sanitatie en hygiëne’ benutten om te laten zien hoe Rotary dichtbij en veraf leeft in kleine gebaren en grote initiatieven, voortbouwend op onze focusgebieden zoals onderwijs, gezondheid, economische en gemeenschapsontwikkeling, ziektepreventie en conflictpreventie.

Mijn dank gaat ook uit naar iedereen die betrokken is bij de Rotary Action Group WASH.